کنترل سرعت DC FAN 12V با سیگنال PWM میکروکنترلر

شاید براتون پیش اومده باشه که نیاز داشته باشین توی یک پروژه میکروکنترلری سرعت یک فن 12 ولت رو کنترل کنید و احتمالا می دونید که یکی از راحت ترین راه حل ها استفاده از PWM هست. یعنی با یکی از پایه های میکروکنترلر یه سیگنال PWM تولید کنیم و با کم و زیاد کردن دیوتی سایکل سرعت فن رو کنترل کنیم.
در این صورت ممکنه با توجه به اینکه ولتاژ کاری میکروکنترلرها کمتر از 12 ولته ( معمولا 5 ولت یا پایین تر ) با این مشکل مواجه شده باشین که چطور می شه این کار رو انجام داد؟
مدار زیر کاری رو که لازمه انجام می ده:

dc fan pwm speed controller

سیگنال pwm رو که به فرض دامنه 5 ولت داره به آند LED اپتوکوپلر اعمال می کنیم. مقاومت R1 و خازن C1 با هم یک فیلتر پایین گذر رو تشکیل می دن و باعث می شن که با کم و زیاد کردن دیوتی سایکل ولتاژ DC که روی پایه 1 اپتوکوپلر افتاده کم و زیاد بشه. در نتیجه مقدار نوری که به گیرنده می رسه هم کم و زیاد می شه و جریان ترانزیستور گیرنده هم تغییر می کنه. حالا هر چقدر این جریان بیشتر بشه ولتاژ بیشتری روی مقاومت R3 می افته و باعث می شه که جریان کلکتور ترانزیستور Q1 هم بالا بره و فن با سرعت بیشتری کار کنه.
انتخاب مقادیر مقاومت R1 و خازن C1 به فرکانس سیگنال PWM ورودی بستگی داره و البته به حداقل جریانی که برای راه اندازی فن لازمه. بنابراین اگر فن جریان بیشتری برای راه اندازی لازم داشته باشه باید مقدار R1 رو کاهش بدین و بعد خازن متناسب با اون رو انتخاب کنبن.
در پایان باید گفت که می شه خازن C1 رو هم در مدار قرار ندین و در این صورت اگه با اسیلسکوپ نگاه کنید ولتاژ کاملا DC روی فن نمی افته و اعوجاج متناسب با سیگنال PWM روش دیده می شه، اما در عمل در عملکرد فن اختلالی ایجاد نمی کنه که ملموس باشه.


karakit