مدار دیمر

بدون دیدگاه

در این مطلب یک مدار دیمر ساده معرفی شده
دیمر مداری هست که با برش زدن ولتاژ سینوسی منبع در زمان مشخص شده در هم نیم سیکل فقط بخشی از توان رو به بار انتقال می ده.
می تونیم در شکل زیر نحوه برش خوردن ولتاژی که روی بار میفته رو ببینیم و با ولتاژ منبع مقایسه کنیم.

شکل موج سیگنال اولیه
شکل موج برش خورده

مداری که این کار رو انجام می ده در شکل زیر دیده می شه

قطعه ای که عمل کلید زنی رو انجام می ده ترایاک نامیده می شه. ترایاک های مختلف می تونن جریان ها و ولتاژهای مختلف رو تحمل کنند. بنابراین باید ببینیم که بارمون چقدر جریان می کشه و ترایاک مناسب رو انتخاب کنیم. ترایاک های متداول در بازار ما عبارتند از سری BT13X و BTAXX عددی که در اسم ترایاکهای بالا به کار میره نشون میده که چقدر می تونن جریان تحمل کنن. مثلا BT136 می تونه 4 آمپر تحمل کنه و BTA16 می تونه 16 آمپر تحمل کنه. تفاوت این دو سری در اینه که در سری BTA بدنه فلزی به هیچ یک از پایه ها وصل نیست. اما ویژگیهای ترایاک به تنهایی نمی تونه تضمین کنه که تا حداکثر جریان نامی رو بتونه تحمل کنه و بسته به بار باید از هیت سینک مناسب استفاده بشه. خازنها هم حتما باید ولتاژ بالا باشند تا نسوزند. معمولا از خازنهای پلی استر ولتاژ بالا استفاده می شه. ولوم می تونه 500 کیلو یا 250 کیلو اهم باشه. با چرخوندن ولوم زاوبه آتش ترایاک عوض می شه و ولتاژی که روی بار میفته تنظیم می شه.
نکته مهم درباره دیمرها اینه که معمولا برای بارهای غیر القایی به کار می رن، مثل لامپ رشته ای و المنت. بنابراین معمولا برای تنظیم دور موتور استفاده نمی شه و همچنین نور لامپهای کم مصرف و فلوروسنت رو هم نمی شه با این دیمر کم و زیاد کرد. البته روی بعضی موتورها بویژه موتورهای یونیورسال قابل استفاده است اما با چرخوندن ولوم سرعت موتور خیلی نرم کم و زیاد نمی شه.

اگه از کسانی هستین که قصد استفاده از سینتی سایزرهای دیجیتال DDS رو دارین احتمالا متوجه شدین که خروجی این ماژول ها دامنه زیادی نداره و مثلا در مورد AD9850 که همینجا در کاراکیت معرفی شده اگه تغذیه 5 ولت باشه دامنه خروجی 0.5 ولت خواهد بود.
بنابراین به یه مدار تقویت کننده احتیاج داریم که بتونه ولتاژ رو به حد دالخواه تقویت کنه و جریان مورد نیاز برای بارهای با امپدانس کم رو هم فراهم کنه.
یکی از مدارهای خیلی مناسب تقویت کننده دو طبقه فیدبک داری هست که شکلش در زیر دیده میشه:

این تقویت کننده برای ولتاژ تغذیه 60 ولت طراحی شده و مقاومتها باید وات بالا باشند. در صورتی که بخواین از ولتاژ تغذیه کمتر استفاده کنین باید مقدار مقاومتها رو کم کنین.
خازنهای کوپلینگ در ورودی و خروجی قرار داده شدند تا جلوی بایاس DC گرفته بشه ، در صورتیکه از این خازنها استفاده نشه احتمال آسیب دیدن DDS یا بار یا خود تقویت کننده وجود داره.
ترانزیستوری که استفاده شده BD139 هست که می تونه ولتاژ و جریان مورد نیاز رو تحمل کنه.
و آخرین نکته هم اینه که باید زمین تقویت کننده به زمین DDS متصل بشه.